Μπορείτε να μας επισκεφθείτε καθώς και να λάβετε περισσότερες πληροφορίες και να δείτε επιπλέον φωτογραφίες μας στο www.liasinn.webnode.gr ή εναλλακτικά στο facebook.

Ο Λιάς (πρώην "Λειάς") είναι Ελληνικό  χωριό σε υψόμετρο περίπου 750 μ. του ορεινού συγκροτήματος Μουργκάνα, έναντι του Τσαμαντά, του δήμου Φιλιατών. Ανήκει στο νομό Θεσπρωτίας, της  περιφέρειας Ηπείρου.

Βρίσκεται στο βορειότερο τμήμα του νομού, σε απόσταση περίπου 65 χλμ. βορειοανατολικά από την Ηγουμενίτσα και περίπου 70 χλμ. βορειοδυτικά από τα Ιωάννινα. 

Πρόκειται για χωριό, ο πληθυσμός του οποίου, ασχολούμενος κυρίως με την κτηνοτροφία και τη γεωργία, το 1928 αριθμούσε 814 κατοίκους, διαθέτοντας δημοτικό σχολείο, ιατρείο, οικοκυρική σχολή, τηλεφωνείο, ενεργό στρατιωτικό φυλάκιο και σταθμό χωροφυλακής.

Το 1948 κατά τον εμφύλιο πόλεμο το χωριό ερήμωσε και οι περισσότεροι κάτοικοι κυρίως γυναικόπαιδα με το παιδομάζωμα βρέθηκαν στην Αλβανία και από εκεί  στις Ανατολικές Λαϊκές Δημοκρατίες.

 Πολλοί εκ των κατοίκων που αποδημούσαν παλαιότερα στις μεγάλες πόλεις, όπως και στην Αθήνα, μετέρχονταν το επάγγελμα του πλανόδιου κασσιτερωτή (καλατζή), μιλώντας μάλιστα και την ιδιαίτερη συνθηματική γλώσσα, τα λεγόμενα "καλαντζίδικα" ή "αλειφιάτικα".

Το χωριό Λιά, παρέχει πληθώρα εξορμήσεων και περιηγήσεων με ιστορικό και οικολογικό ενδιαφέρον. Ο επισκέπτης είναι σε θέση να περιηγηθεί τόσο εντός του χωριού όσο και εκτός, σε κοντινές ή πιο μακρινές αποστάσεις και να γνωρίσει άγνωστες πτυχές της πατρίδας μας, με ευρήματα από την Αρχαία αλλά και Νεότερη ιστορία του τόπου. Επίσης  να απολαύσει βατές αλλά και δύσκολες διαδρομές, εξόρμηση στους καλύτερους κυνηγότοπους της περιοχής, ψάρεμα πέστροφας στις πλούσιες πηγές της Λαγκάβιτσας και τον ποταμό Καλαμά καθώς και τα τοπικά παραδοσιακά πανηγύρια.

 Για τους λάτρεις της ποδηλασίας, η ασφαλής διαδρομή, δίνει τη δυνατότητα στον επισκέπτη, να επισκεφθεί το Λιά τόσο μεμονωμένα όσο και με οργανωμένους ποδηλατικούς συλλόγους οι οποίοι καταφθάνουν από πολλά μέρη της Ευρώπης.

 

Περιήγηση - Πεζοπορία - Αξιοθέατα

 

Αγία Παρασκευή: Δίπλα από τον παραδοσιακό Ξενώνα Λιά, βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής η οποία  είναι γνωστή, κυρίως στους λάτρεις της τέχνης, καθώς τον περασμένο αιώνα, σε εργασίες για την ανακαίνιση της εκκλησίας ανακαλύφθηκε ένας πραγματικός θησαυρός αγιογραφιών του γνωστού ζωγράφου ''Θεόφιλου'' και έχουν χαρακτηριστεί ως ανεκτίμητα κειμήλια. Εντός του χώρου του Ξενώνα ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να θαυμάσει φωτογραφικό υλικό με τις σπάνιες αγιογραφίες.

.               

Παναγία: Στη νότια πλευρά του χωριού βρίσκεται ο Ιερός Ναός της Παναγίας. Κατά το μεσοδιάστημα του μεσοπολέμου στο σημείο βρισκόταν ένα ''Κρυφό Σχολειό''. Σήμερα διασώζονται ελάχιστα ερείπια στο προαύλιο χώρο του Ναού, που θυμίζουν την ύπαρξη του ''Κρυφού Σχολειού''. Ο Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, σήμερα, λειτουργεί ως κοιμητήριο.

              

Βρύση της Γκούρας: Στη βορειοδυτική είσοδο του χωριού, ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να ξεδιψάσει στη βρύση της Γκούρας και να θαυμάσει το παλαιό πέτρινο γεφύρι. Στην παραδοσιακή βρύση της Γκούρας,  δίδαξε ο μεγάλος απόστολος του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας, Κοσμάς ο Αιτωλός – ο «Πατροκοσμάς» – λίγο πριν τον μαρτυρικό του θάνατο στη Βόρειο Ήπειρο το 1779. Ιστορικές και βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις αναφέρουν πως, περνώντας το γεφύρι και  δίπλα στην βρύση της Γκούρας, ο Πατροκοσμάς εναπόθεσε στο έδαφος έναν ξύλινο χειροποίητο σταυρό και στο σημείο αυτό σήμερα δεσπόζει ένας υπεραιωνόβιος πλάτανος που από τον κορμό του ξεπροβάλουν δύο διαφορετικά δέντρα. Το συγκεκριμένο σημείο έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο της φύσης.

   

Άγιος Δημήτριος: Στη βόρεια πλευρά του χωριού  και ανεβαίνοντας για την  κορυφή του βουνού βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου είναι  του 16ο αιώνα,  αποτελεί πόλο έλξης πλήθους επισκεπτών καθώς διασώζονται σπάνιες αγιογραφίες.

Προφήτης Ηλίας: Διασχίζοντας το εγκαταλελειμμένο, πλέον, στρατιωτικό φυλάκιο και στο μέσον της διαδρομής προς την κορυφή της Μουργκάνας, ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφθεί το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία. Η εκκλησία του Προφήτη Ηλία αποτέλεσε κατά το παρελθόν προπύργιο  των ανταρτών  και τούτο μαρτυρούν τα διάφορα πολυβολεία τα οποία διασώζονται  ακόμη στον περιβάλλοντα χώρο.

      

 

Άγιος Νικόλαος: Σε κοντινή απόσταση από τον Προφήτη Ηλία βρίσκεται   η εκκλησία του Αι - Νικόλα. Η γύρω περιοχή αποτέλεσε τον τόπο εκτέλεσης και ομαδικής ταφής εκτελεσθέντων του εμφυλίου πολέμου. Πραγματικά όντας στο μέρος εκείνο ο επισκέπτης μπορεί να νιώσει τη θλίψη και τον πόνο που άφησαν πίσω τους όλοι εκείνοι οι αδικοχαμένοι άνθρωποι, θύματα του εμφυλίου πολέμου. Χαρακτηριστική εικόνα τα τρία επιβλητικά κυπαρίσσια τα οποία δεσπόζουν εντός του ρέματος πίσω  από το Ιερό της εκκλησίας.

         

Σκήταρι: Για τους τολμηρούς φυσιοδίφες αναβάτες, περνώντας από τον Αι-Νικόλα με κατεύθυνση ανατολικά, προς το όρος Μουργκάνα, βρίσκεται το ιστορικό και μαρτυρικό ύψωμα Σκήταρι. Χαρακτηριστικά, πριν τη δημιουργία ενός δυσπρόσιτου μονοπατιού, στις αρχές του 20ου αιώνα μία ομάδα  Λόχου Ειδικών Καταδρομών επισκέφθηκε το σημείο και έστησε ένα μνημείο προς τιμή των αδικοχαμένων αγωνιστών του εμφυλίου πολέμου. Για να επισκεφθεί, σήμερα, κάποιος το ύψωμα Σκήταρι απαιτείται ειδικός ορειβατικός εξοπλισμός.

Αγία Τριάδα: Το κέντρο του χωριού. Η εκκλησία της Αγίας Τριάδας αποτελεί την κεντρική πλατεία και σημείο συγκέντρωσης των ντόπιων στον περίβολο της οποίας βρίσκεται το μνημείο πεσόντων και το άγαλμα του Λιώτη δωρητή και ευεργέτη Τζων Κώστα (μέλος της ομάδας σύλληψης και καταδίκης του Ουίνστον Τσόρτσιλ το 1899 και απελευθερωτή από τον Τουρκικό ζυγό το 1912).

Άγιος Αθανάσιος: Στη Νοτιοανατολική  πλευρά του χωριού βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Αποτέλεσε το σημείο αποχωρισμού των ξενιτεμένων που αποδημούσαν παλαιότερα στις μεγάλες πόλεις και το εξωτερικό.

Άγιος Γεώργιος: Στην Νοτιοανατολική είσοδο  του χωριού , ξεπροβάλει από τη ράχη της πλαγιάς ο Άγιος Γεώργιος για να θυμίζει τον συνοικισμό ο οποίος πλέον δεν υπάρχει και φέρεται να λειτουργούσε ως σανατόριο για την περίθαλψη και κατάληξη των φθισικών ασθενών.

Το σπίτι της Ελένης: Σε απόσταση 30 λεπτών πεζοπορίας από τον Ξενώνα Λιά προς την κορυφή του βουνού, ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφτεί το πατρικό σπίτι του συγγραφέα Νίκου Γκατζογιάννη το οποίο λειτουργεί ως μουσείο και να αναβιώσει την εποχή του εμφυλίου πολέμου. Το σπίτι της ''Ελένης'' όπως είναι γνωστό από το βιβλίο και ταινία του Νίκου Γκατζογιάννη (Nicolas Gage) με τον ομώνυμο τίτλο ''Ελένη'' αποτελεί μία τρανταχτή ένδειξη της ύπαρξης των μοιραίων γεγονότων για την εποχή του εμφυλίου καθώς επίσης μαρτυρά αδιάψευστα το αίσθημα της εποχής εκείνης.

   

Το  « Κάστρο  του  Λια » :  Στη  θέση «Καστρί»,  που  βρίσκεται,  πάνω  και  δυτικά από  το Λια, ανάμεσα στα σημερινά  χωριά  Λιάς  και  Βαβούρι,  έχουν  εντοπιστεί  τα ερείπια  ενός  αρχαίου τειχισμένου οικισμού (κάστρου). Ο οικισμός  φαίνεται ότι επιβίωσε  (ή αναβίωσε)  τον  3ο π.Χ.  αιώνα  και στην αυτοκρατορική περίοδο,  υπαγόταν διοικητικά στη ρωμαϊκή αποικία  της  Φωτικής.  Η θέση του ήταν εξαιρετικά στρατηγική,  καθώς  ασκούσε  έλεγχο  σε ρωμαϊκό δρόμο που οδηγούσε από το Βουθρωτό στη Μολοσσία μέσω Θεσπρωτίας. Κατεστράφη από τον Ρωμαίο Στρατηγό Αιμίλιο  Παύλο Β΄ το 167 π.Χ.  ως  αντίποινα  της  εκστρατείας  του  Βασιλιά  Πύρρου στην Ιταλία.  Για ν' αναρριχηθεί κανείς  εκεί, ακολουθεί το δρόμο προς το Φυλάκιο και μετά αριστερά τις συρμές προς τον αυχένα του κάστρου. Η κορυφή του πρόβουνου ράχης περιβάλλεται από απρόσιτες κρημνώδεις - φύσει οχυρές - πλαγιές από τρεις μεριές, ενώ η βόρεια βατή πλευρά αποτελεί τη μόνη του πρόσβαση από τον κοντινό αυχένα του βουνού. Η πλευρά αυτή του κάστρου προστατεύεται με τείχος, πάχους 1,5 μ., από πολυγωνικά και ορθογώνια λιθάρια. Η περίμετρος τείχους και γκρεμού υπολογίζεται σε 400 περίπου μέτρα. Τρεις ορθογώνιοι πύργοι προέχουν και ενισχύουν την βόρεια πύλη και ένας την δυτική πλευρά. Υπάρχει και μία μικρή ακρόπολη και διακρίνονται θεμέλια οικοδομημάτων. Στο χώρο υπάρχει αφθονία κεραμικών θραυσμάτων, βρέθηκαν δε και νομίσματα ελληνιστικής περιόδου. Η ύδρευση του κάστρου εξασφαλιζόταν από την παρακείμενη  πηγή  στη  θέση  Κερασιά,  από  όπου  υδροδοτείται σήμερα το Βαβούρι. Ο αείμνηστος καθηγητής αρχαιολογίας Σωτήρης Δάκαρης εντάσσει τον τειχισμένο αυτόν οικισμό σε οικιστική μονάδα των 500 περίπου κατοίκων. Το αρχαίο τούτο κάστρο επισκέφτηκαν οι Άγγλοι περιηγητές Clarke (1920) και N. Hammond (1950) - ο δεύτερος μάλιστα με ομίχλη και βροχή - κράτησαν σημειώσεις και το περιγράφουν αναλυτικά στα βιβλία τους.

 

Τσαμαντάς: Περίπου 6 χιλιόμετρα Βορειοδυτικά από το Λιά, βρίσκεται το τελευταίο χωριό της Ελλάδας, ο Τσαμαντάς. Στην είσοδο του χωριού  δεσπόζει και διακρίνεται επιβλητικά ο τύμβος των 120 πεσόντων ανδρών του 611 Τ.Π. Στον Τσαμαντά ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφτεί το λαογραφικό μουσείο στο οποίο φιλοξενούνται σημαντικά ευρήματα της αρχαίας και νεότερης ιστορίας του τόπου.

Άγιος Γεώργιος Καμίτσιανης: Λίγο έξω από το χωριό Τσαμαντά  βρίσκεται το ιστορικό μοναστήρι 16ου αιώνα, ο Άγιος Γεώργιος Καμίτσιανης με σπάνιες αγιογραφίες και κειμήλια. Το μοναστήρι  κατοικήθηκε από τον μοναχό ''Παπά-Πέσχο'' ο οποίος απετέλεσε  σημαντική προσωπικότητα της εποχής   διαδραματίζοντας ουσιαστικό ρόλο στις επικρατούσες  δυνάμεις του τόπου καθορίζοντας  την έκβαση  και την οριοθέτηση των συνόρων στην περιοχή της Θεσπρωτίας και χάριν σ’ αυτόν τα 16 χωριά της Μουργκάνας είναι Ελληνικά.

Άγιος Αθανάσιος Βαβουρίου: Συνεχίζοντας την διαδρομή φθάνουμε στο μοναστήρι του Αγίου Αθανασίου το οποίο επισκέπτονται πολλοί προσκυνητές ιδιαίτερα κάθε χρόνο την 1η Μαΐου. Το μοναστήρι, το οποίο πλέον δεν κατοικείται, αποτελεί ένα ιδιαίτερο κόσμημα με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του καθώς και το επιβλητικό καμπαναριό του.

Ιερά Μονή Γηρομερίου: Κατευθυνόμενοι προς τους Φιλιάτες και σε απόσταση περίπου 30 χιλιομέτρων από τον Ξενώνα Λιά συναντάμε το χωριό Γηρομέρι και την Ιερά Μονή Γηρομερίου. Στο εν ενεργεία μοναστήρι ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να προσκυνήσει τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας καθώς και να επισκεφτεί τον τάφο του Οσίου Νείλου του Εριχιώτη (1228 - 1334)

Μνημείο Αγροτικού Κινήματος: Στην Νοτιοανατολική  έξοδο του χωριού Λιάς και σε απόσταση 6 χιλιομέτρων βρίσκεται το χωριό Κεφαλοχώρι ή Γλούστα. Στο Κεφαλοχώρι, γενέτειρα του δασκάλου Δημητρίου Χίνου, ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφτεί το μνημείο του αγροτικού κινήματος των ''16 χωριών της Μουργκάνας'' καθώς και την τάφρο με αρχαία ευρήματα. Σε ανασκαφή η οποία έγινε από ιδιώτη κάτοικο της περιοχής , ανακαλύφθηκε πλήθος αρχαίων κειμηλίων τα οποία όπως υπολογίστηκε στη συνέχεια ανήκαν στη ''Βασίλισσα των Ιλλυρίων'' ή πιο γνωστή ως Βασίλισσα Μονοβύζα (231 π.Χ.). Η παράδοση θέλει την γύρο περιοχή, ευρύτερα γνωστή ως θέση Μπράνια, ως το οχυρό πολισμάτιον του Γαρδικίου το οποίο κατεστράφη ολοσχερώς από τον Ρωμαίο Στρατηγό Αιμίλιο Παύλο Β' το 167 π.Χ. ως αντίποινα της επέλασης του Βασιλέα της Ηπείρου Πύρρου στην Ιταλία.

Μπάνιο στο Ποτάμι: Για τους τολμηρούς λάτρεις της κολύμβησης σε κρύα νερά σίγουρα η επίσκεψη στις πηγές της Λαγκάβιτσας και του Κεφαλόβρυσου θα δώσει μία ξεχωριστή νότα δροσιάς και εμπειρίας στον επισκέπτη. Τα νερά γάργαρα και κρυστάλλινα απευθείας από το βουνό, οδηγούνται μέσω των διαφόρων παραπόταμων στον ποταμό Καλαμά ή Άθως, ιδανικό τόπο για ψάρεμα πέστροφας.

Μουργκάνα (Κορυφή 1806): Για τους λάτρεις της πεζοπορίας και  ανάβασης βουνών, σίγουρα ο Λιάς προσφέρει τις ιδανικές συνθήκες. Το όρος Μουργκάνα με υψόμετρο 1806 μέτρα αποτελεί ένα από τα υψηλότερα και κυρίως ανεξερεύνητα ακόμα βουνά της Ελλάδας. Παρέχει στον πεζοπόρο τη δυνατότητα περιήγησης σε ένα καταπράσινο από κάθε λογίς βότανα τοπίο, με πληθώρα φυσικών πόσιμων πηγών νερού. Το όρος Μουργκάνα αποτελεί ένα από τα βουνά της χώρας το οποίο θέτει τα όρια μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας. Αρχικά κατευθυνόμαστε προς το εγκαταλειμμένο πλέον στρατιωτικό φυλάκιο που βρίσκεται λίγο πάνω από τον οικισμό, σε υψόμετρο περίπου 810 μέτρων. Από εκεί ακολουθούμε τον χωματόδρομο που ανηφορίζει προς τη κορυφή του βουνού. H διαδρομή αυτή είναι γύρω στα 7 χιλιόμετρα ενώ η κατάσταση του δρόμου είναι πολύ καλή αφού χρησιμοποιείται συχνά από τους κατοίκους της περιοχής.

Το τελευταίο τμήμα της διαδρομής  γίνεται κατά μήκος της συνοριακής γραμμής Ελλάδος και Αλβανίας  ανάμεσα από παλιά στρατιωτικά χαρακώματα και οχυρώσεις.

Φτάνοντας στη κορυφή, η θέα προς την υπόλοιπη Ήπειρο εντυπωσιάζει καθώς και αυτή του Ιονίου πελάγους και της Κέρκυρας. Ο  αναβάτης μπορεί να  αγναντέψει και  να θαυμάσει  από εκεί την αρχαία Χαονία, τον κάμπο της Δερόπολης καθώς και αρκετά όμορφα χωριά της Βορείου Ηπείρου, όπως τον Σωτήρα που βρίσκεται ακριβώς κάτω από τα πόδια μας.
 

 Η νύχτα       στην κορυφή , στα 1806μ το ρετιρέ της Θεσπρωτίας προσφέρει μία από τις πιο όμορφες και  συναρπαστικές  εμπειρίες.  Στην  άγρια  και   σκοτεινή   Μουργκάνα,   με   την  υπέροχη  θέα  και  τον  βαθύ,  σκοτεινό  γεμάτο  αστέρια  ουρανό,  ο  επισκέπτης  νιώθει  ένα αλλοπρόσαλλο  αίσθημα.  Ζει  και  παρακολουθεί  κάτι  μεγαλειώδες  και  απόκοσμο,  την  Ίριδα του Θεού .

 

Ο παραδοσιακός Ξενώνας Λιά, πρόκειται για μια οικογενειακή επιχείρηση στηριζόμενη στην παραδοσιακή Ηπειρώτικη φιλοξενία. Τόσο η τοποθεσία όσο και οι παραδοσιακές γεύσεις της τοπικής  Ηπειρώτικης κουζίνας είναι βέβαιο πως θα αφήσουν τον επισκέπτη ευχαριστημένο. Οι επισκέπτες του Ξενώνα  έχουν τη δυνατότητα διαμονής σε ένα κατάλυμα το οποίο συνδυάζει το μοντέρνο και το παλιό αρχοντικό Ηπειρώτικο στυλ.

Η πολυετής εμπειρία των υπευθύνων του ξενώνα, στο χώρο της εστίασης, θα σας εξασφαλίσει μία ευχάριστη διαμονή και σίγουρα θα σας προτρέψει να  επισκεφτείτε ξανά τον Ξενώνα Λιά. 

Ο Ξενώνας παρέχει στους πελάτες του φιλική εξυπηρέτηση, πληροφορίες για τοπικά αξιοθέατα, προσιτές οικονομικές παροχές για εκδηλώσεις και ειδικές περιστάσεις. 

Ο Ξενώνας έχει χαρακτηριστεί ως 3ων αστέρων (***), και κατατάσσεται στην ανώτερη κλίμακα βαθμολόγησης των παραδοσιακών ξενώνων.

Υπηρεσίες Ξενώνα Λιά:

  • Διαμονή
  • Εστιατόριο με πρωινό, φαγητό και παραδοσιακές γεύσεις
  • Αίθουσα εκδηλώσεων
  • Κλιματισμός - Θέρμανση
  • Δωρεάν χώρος στάθμευσης
  • Δωρεάν internet
  • Δυνατότητα Ξενάγησης (κατόπιν συνεννόησης)
  • Δυνατότητα φιλοξενίας κατοικίδιων ζώων (αν έχετε κατοικίδιο παρακαλούμε αναφέρετέ το στην επικοινωνία σας μαζί μας).

Φωτογραφίες Δωματίων Ξενώνα Λιά 

 

         

         

         

 

 Φωτογραφίες Ξενώνα Λιά